Bilinç · Bilgi · Dönüşüm

Öğrenci Koçluğu Nedir? Öğrenciye ve Aileye Nasıl Destek Olur?

image

Bir öğrencinin ihtiyacı her zaman daha fazla ders çalışmak mıdır?

“Dersini yaptın mı?”

“Bugün kaç soru çözdün?”

“Yarınki sınava hazır mısın?”

“Ödevlerini bitirmeden telefonuna bakmak yok!”

Bu cümleler size de tanıdık geliyor mu?

Pek çok evde günün önemli bir bölümü dersler, ödevler, sınavlar ve çalışma programları etrafında geçiyor. Anne babalar çocuklarının başarılı olabilmesi için ellerinden geleni yapıyor. Kurslar, özel dersler, kaynak kitaplar, deneme sınavları, çalışma programları...

Bütün bunların temelinde çok kıymetli bir niyet var: Çocuğumuz için en iyisini istemek.

Fakat bazen iyi niyetle üstlendiğimiz sorumluluklar, farkında olmadan çocuğun kendi sorumluluğunu alabileceği alanı daraltabiliyor.

Bir süre sonra anne baba sürekli hatırlatan, kontrol eden ve sonuçları takip eden kişilere dönüşürken çocuk da kendisini notları ve çözdüğü soru sayısıyla değerlendirmeye başlayabiliyor.

Oysa bir çocuğun yalnızca akademik desteğe değil; anlaşılmaya, güvenilmeye, kendi kararlarını verebilmeye ve sorumluluk geliştirmeye de ihtiyacı vardır.

İşte öğrenci koçluğu, bu ihtiyaçların bir bölümüne cevap verebilecek bir gelişim sürecidir.

Öğrenci Koçluğu Nedir?

Öğrenci koçluğu; öğrencinin kendisini tanımasına, hedeflerini belirlemesine, güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini fark etmesine, kendisine uygun çalışma sistemini oluşturmasına ve bu süreçte kendi sorumluluğunu üstlenmesine eşlik eden yapılandırılmış bir gelişim desteğidir.

Öğrenci koçluğu, öğrencinin yerine karar vermek ya da onun sorumluluklarını üstlenmek değildir.

Tam tersine, öğrencinin kendi kararlarını verebilmesini ve kendi yolunu oluşturabilmesini desteklemektir.

Çünkü asıl hedef yalnızca bugünkü sınavda başarılı olan bir öğrenci değil; kendisini tanıyan, hedef koyabilen, sorumluluk alabilen ve karşılaştığı güçlükler karşısında çözüm yolları geliştirebilen bir genç yetişmesine katkı sağlamaktır.

Öğrenci koçluğu neden önemlidir?

Öğretmenliğe başladığım yıllardan bugüne, birlikte çalıştığım öğrencilerin ihtiyaçlarında önemli değişimler gözlemledim.

Geçmişte öğrencilerimin bir bölümü kendi çalışma düzenlerini daha kolay oluşturabiliyordu. Bugün ise dijital uyaranlar, yoğun akademik beklentiler ve günlük hayatın farklı sorumlulukları, öğrencilerin çalışma alışkanlıklarını daha bilinçli şekilde düzenlemelerini gerektirebiliyor.

Ebeveynlik anlayışları da değişiyor. Anne babalar çocuklarının eğitim hayatına daha fazla katılıyor, onlara daha çok imkân sunmaya çalışıyor.

Ancak burada önemli bir soru karşımıza çıkıyor:

Çocuğumuzun başarısı için her şeyi yaparken, onun kendi başına yapabileceklerine yeterince alan açıyor muyuz?

Eğitim psikolojisinde öğrencinin kendi kararlarına katılabilmesi ve özerkliğinin desteklenmesi önemli bir araştırma alanı. 2023 yılında yayımlanan kapsamlı bir meta-analiz, öğretmen ve ebeveynlerin özerklik desteği ile öğrencilerin motivasyonu, öğrenmeye katılımı ve çeşitli olumlu öğrenme çıktıları arasında ilişkiler bulunduğunu gösteriyor.

Bu bakış açısı, öğrencinin yalnızca yönlendirilmesini değil, kendi karar ve hedeflerine daha fazla katılmasını önemsememiz gerektiğini hatırlatıyor.

Öğrenci Koçluğu Neden İhtiyaç Hâline Gelebilir?

Bazen bir öğrenci, ne yapması gerektiğini bildiği hâlde harekete geçmekte zorlanır.

Çalışması gereken konuları bilir ama nereden başlayacağına karar veremez.

Hedefi vardır ama o hedefe ulaşmak için nasıl bir yol izlemesi gerektiğini netleştiremez.

Bazen de sürekli hatırlatılmaktan, kontrol edilmekten ve başkalarının beklentilerini karşılamaya çalışmaktan yorulur.

İşte böyle dönemlerde dışarıdan, yargılamadan ve öğrencinin kendi düşüncelerine alan açarak yaklaşan bir yetişkinin desteği kıymetli olabilir.

Öğrenci koçu; öğrencinin güçlü yönlerini fark etmesine, çalışma alışkanlıklarını değerlendirmesine ve kendi hedefleri doğrultusunda adımlar oluşturmasına yardımcı olur.

Bu süreç, anne babanın üzerindeki sürekli takip yükünün hafiflemesine de katkı sağlayabilir.

Çünkü bir çocuk, evinde yalnızca akademik başarısından söz edilen biri olmak istemez.

Annesiyle, babasıyla veya kendisine bakım veren yetişkinlerle derslerin dışında da konuşabilmek; sevildiğini, dinlendiğini ve kabul edildiğini hissetmek ister.

Çocuğunuzun sizinle kurduğu ilişkinin yalnızca ders, ödev, sınav ve başarıdan ibaret olmaması gerekir.

Öğrenci Koçu Ne Yapar, Ne Yapmaz?

Öğrenci koçluğunun doğru anlaşılması için bu ayrımı netleştirmek oldukça önemlidir.

Öğrenci koçu ne yapar?

1. Öğrencinin kendisini tanımasına yardımcı olur.

Öğrencinin güçlü yönlerini, ilgi alanlarını, zorlandığı konuları ve gelişim ihtiyaçlarını fark etmesini destekler.

2. Hedef belirlemesine eşlik eder.

Öğrencinin ne istediğini, bu hedefin onun için neden önemli olduğunu ve hedefine ulaşmak için hangi adımları atabileceğini düşünmesine yardımcı olur.

3. Çalışma alışkanlıklarını geliştirmesini destekler.

Her öğrenci aynı yöntemle öğrenmez. Öğrenci koçu, öğrencinin mevcut alışkanlıklarını değerlendirmesine ve kendisine uygun bir çalışma düzeni oluşturmasına eşlik eder.

4. Planlama ve sorumluluk becerilerini destekler.

Öğrencinin yalnızca bir programa uymasını değil, kendi programını oluşturabilmesini ve gerektiğinde düzenleyebilmesini önemser.

5. Doğru sorularla düşünme alanı açar.

“Neden çalışmadın?” sorusu yerine “Çalışmaya başlamanı zorlaştıran neydi?” diye sorabilmek, öğrencinin kendi davranışını anlamasına yardımcı olabilir.

Öğrenci koçu ne yapmaz?

Öğrenci koçu ders öğretmeninin yerine geçmez.

Öğrenci adına bütün kararları vermez.

Onun ödevlerini yapmaz veya yalnızca soru sayısını kontrol eden biri olarak çalışmaz.

Öğrenciyi başka öğrencilerle karşılaştırarak değerlendirmez.

Psikolojik tanı koymaz ve terapi uygulamaz.

Çünkü koçlukta amaç öğrencinin yerine düşünmek değil, öğrencinin kendi cevaplarını bulabilmesini desteklemektir.

Öğrenme yöntemlerini keşfetmek de bu sürecin önemli parçalarından biri olabilir. Bu konuda uygulanabilir bir yaklaşım öğrenmek isterseniz, Barış Ege'nin Etkili Öğrenme İçin Muhteşem Bir Teknik başlıklı yazısını da okuyabilirsiniz.

Öğrenci Koçluğu Öğrenciye Ne Kazandırabilir?

Öğrenci koçluğunun en önemli amaçlarından biri, öğrencinin yalnızca akademik performansına değil, kendi gelişim sürecine de odaklanmasını sağlamaktır.

Bu süreçte öğrenci kendisine bazı önemli sorular sormaya başlar:

“Ben kimim?”

“Neyi istiyorum?”

“Nelerde iyiyim?”

“Hangi konularda zorlanıyorum?”

“Hedefim ne?”

“Bu hedefe ulaşmak için hangi adımları atabilirim?”

Bu sorulara verilen cevaplar, öğrencinin kendi yolunu daha bilinçli biçimde oluşturmasına yardımcı olabilir.

1. Kendini tanıma ve farkındalık

Öğrenci güçlü yanlarını, ilgi alanlarını ve geliştirmek istediği becerilerini fark etmeye başlar.

2. Hedef belirleme

Ne için çalıştığını anlaması, günlük çalışmalarını daha anlamlı hedeflerle ilişkilendirmesine yardımcı olabilir.

3. Planlama ve zaman yönetimi

Öğrenci zamanını nasıl kullandığını değerlendirir, önceliklerini belirler ve uygulanabilir çalışma planları oluşturmayı öğrenir.

Zaman yönetimi konusunda daha fazla bilgi edinmek isteyenler, Neden Zamanı Yönetemiyoruz? başlıklı yazıdan da yararlanabilir.

4. Sorumluluk alma

Sürekli hatırlatılmayı beklemek yerine, kendi görevlerini takip etmeyi ve yaptığı seçimlerin sonuçlarını değerlendirmeyi deneyimler.

5. Öğrenme motivasyonunu geliştirme

Çalışmayı yalnızca bir zorunluluk olarak değil, kendi hedeflerine yaklaşmak için kullandığı bir araç olarak görmeye başlayabilir.

Elbette her öğrencinin ihtiyaçları ve gelişim hızı farklıdır. Önemli olan öğrenciyi hazır bir kalıba sokmak değil, ona uygun bir ilerleme yolu oluşturmaktır.

Öğrenci Koçluğu ile Özel Ders Arasındaki Fark Nedir?

Anne babaların en sık karıştırabildiği konulardan biri de öğrenci koçluğu ile özel ders arasındaki farktır.

Özel ders, öğrencinin belirli bir akademik konudaki bilgi ve becerilerini geliştirmeye odaklanır.

Örneğin matematikte bir konuyu anlamakta zorlanan öğrencinin, o konuyu öğrenmesi için öğretmen desteğine ihtiyacı olabilir.

Öğrenci koçluğu ise öğrencinin hedeflerini, çalışma düzenini, motivasyonunu ve sorumluluk alma sürecini ele alır.

Örneğin matematik çalışması gerektiğini bildiği hâlde sürekli erteleyen bir öğrencinin, nereden başlayacağını belirleme ve çalışmalarını planlama konusunda desteğe ihtiyacı olabilir.

Bazı öğrenciler yalnızca akademik desteğe, bazıları yalnızca planlama ve hedef belirleme desteğine, bazıları da her ikisine ihtiyaç duyabilir.

Önemli olan doğru ihtiyacı belirlemektir.

Her Öğrencinin Öğrenci Koçluğuna İhtiyacı Var mıdır?

Hayır.

Her öğrencinin ihtiyacı aynı değildir.

Bazı öğrenciler çalışma yöntemlerini değiştirdiklerinde daha düzenli ilerleyebilir. Bazıları konuları anlamak için akademik desteğe ihtiyaç duyabilir.

Bazıları ise yaşadıkları güçlüklerin niteliğine göre okul rehberlik servisi, psikolojik danışman veya başka bir uzmanın desteğinden yararlanabilir.

Öğrenci koçluğu kendi sınırları içerisinde ele alınmalıdır.

Koçluğun temel çalışma alanı; öğrencinin kendisini tanıması, hedeflerini netleştirmesi, farkındalık geliştirmesi, planlama yapması, sorumluluk alması ve kendi gelişim sürecine aktif biçimde katılmasıdır.

Anne Babalar Öğrenci Koçluğu Sürecini Nasıl Destekleyebilir?

Öğrenci koçluğu yalnızca öğrenciyle yapılan görüşmelerden ibaret değildir. Anne babanın yaklaşımı da öğrencinin gelişim ortamını etkiler.

Peki aileler neler yapabilir?

Sürekli hatırlatmak yerine birlikte konuşun

“Ödevini yaptın mı?” sorusunun yanına “Bugün çalışırken en çok nerede zorlandın?” sorusunu da ekleyin.

Karar verme fırsatı tanıyın

Çocuğunuzun çalışma saatleri, mola düzeni veya haftalık hedefleri konusunda kendi önerilerini sunmasına alan açın.

Sonuç kadar çabayı da görün

Yalnızca sınav notunu değil, öğrencinin plan oluşturma, deneme, hatalarını fark etme ve yeniden başlama çabasını da önemseyin.

Derslerin dışında ortak bir hayat kurun

Çocuğunuzun sevdiği filmleri, müzikleri, sporcuları veya arkadaşlarıyla yaşadığı güzel anları da merak edin.

Çünkü bir çocuğun hayatı yalnızca sınav sonuçlarından oluşmaz.

Anne babalık, bütün gün ders hatırlatmakla sınırlı kalmamalı.

Bazen çocuğumuza verebileceğimiz en kıymetli destek, onun kendi ayakları üzerinde durmayı öğrenmesine alan açmaktır.

Benim İçin Öğrenci Koçluğu Ne Anlama Geliyor?

Yıllardır öğrencilerle çalışan bir eğitimci olarak benim için öğrenci koçluğu yalnızca ders programları, soru sayıları ve sınav sonuçlarından ibaret değildir.

Çünkü bazen bir çocuğun daha fazla çalışmaya değil, neden çalıştığını keşfetmeye ihtiyacı vardır.

Bazen yeni bir programa değil, kendisine uygun olan sistemi bulmaya…

Bazen sürekli ne yapması gerektiğinin söylenmesine değil, kendisine doğru soruların sorulmasına…

Ve bazen de başarabileceğine kendisinden önce inanan bir yol arkadaşına…

Benim için öğrenci koçluğu; yönünü henüz bulamamış, kendisini yeterince tanımayan ve içinde keşfedilmeyi bekleyen nice yetenek taşıyan çocukların, emek, gayret ve sabırla kendi potansiyellerini ortaya çıkarma sürecine eşlik etme sanatıdır.

Koç, öğrencinin yerine yolu yürümez.

Onun adına karar vermez.

Ama kendi yolunu bulabilmesi için yanında yürür.

Öğrenci Koçluğu Desteği Almak İster misiniz?

Çocuğunuzun hedeflerini netleştirmesine, kendisine uygun bir çalışma düzeni oluşturmasına ve akademik sorumluluklarını daha bilinçli biçimde üstlenmesine destek olmak istiyorsanız, yapılandırılmış bir öğrenci koçluğu programını değerlendirebilirsiniz.

Barış Ege Akademi bünyesinde, eğitmen Sariye Gümüşçü tarafından yürütülen 8 Haftalık Bütünsel Öğrenci Koçluğu Programı; birebir görüşmeler, hedef belirleme, çalışma alışkanlıklarının takibi ve veli değerlendirmelerini bir araya getiriyor.

Programın içeriğini, süresini ve kimler için uygun olduğunu aşağıdaki bağlantıdan inceleyebilirsiniz.

8 Haftalık Bütünsel Öğrenci Koçluğu Programı'nı İnceleyin →

Bir Koçluk Molası: Anne Babalar İçin 5 Düşündürücü Soru

Bu yazıyı bitirirken özellikle anne babaların birkaç dakika durup kendilerine şu soruları sormalarını isterim:

  1. Ne zamandır çocuğumla yaptığım konuşmaların büyük bölümü dersler ve ödevler üzerine?

  2. Çocuğumun ders çalışmakta zorlanmasının altında hangi ihtiyaçlar veya engeller bulunuyor olabilir?

  3. Aramızdaki ders gerilimi ortadan kalksaydı, onunla nasıl vakit geçirmek isterdim?

  4. Çocuğumun sevdiği filmleri, müzikleri, sporcuları ve ilgilendiği konuları ne kadar tanıyorum?

  5. Çocuğumun kendi kararlarını vermesine ve sorumluluk almasına yeterince fırsat tanıyor muyum?

Bu soruları cevapladıktan sonra küçük bir adım atabilirsiniz.

Bu hafta çocuğunuzla dersler ve sınavlar üzerine konuşmadığınız, yalnızca onun sevdiği bir konuya odaklandığınız kısa bir zaman dilimi oluşturun.

Ona ne yapması gerektiğini anlatmak yerine, merak ettiğiniz bir şey sorun.

Dinleyin.

Anlamaya çalışın.

Ve belki de son olarak kendinize şu soruyu sorun:

“Çocuğumun daha çok ders çalışmasına mı ihtiyacı var, yoksa önce kendisini, hedefini ve yapabileceklerini keşfetmeye mi?”

Çünkü bazen bir çocuğun yolunu bulabilmesi için ihtiyacı olan ilk şey, onun yerine yol çizilmesi değil, kendi yolunu çizebileceğine inanılmasıdır.

0 Yorum:

Yorum Bırakabilirsiniz